| |
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
"... TO SEEK, RECEIVE AND IMPART INFORMATION AND IDEAS...
STOWARZYSZENIE Prezes Honorowy: Jan Nowak-Jeziorański (1914-2005) (od 1995 do 2005 r.), Władysław Bartoszewski (od 2009 r.) Rada Nadzorcza: Stefan Bratkowski (Warszawa), Maciej Morawski (Paryż), Leszek Perth (Warszawa), Stanisław Pruszyński (Warszawa), Jacek Taylor (Sopot) Sekretarz Wykonawczy: Alina Perth-Grabowska (1935-2006) (od 1995 do 2006 r.), Mariusz Kubik (od 2009 r.) e-mail: stowarzyszenie.rwe@wp.pl KLUB im. red. Aliny Perth-Grabowskiej: Radio Café, ul. Nowogrodzka 56,
00-695 Warszawa, tel. (+48 22) 625 27 84, faks: (+48 22) 628 36 81 Webmaster - Wojciech Kusiński (Polskie Radio)
* * * Stowarzyszenie zawiązane zostało 21 czerwca 1994 r. w Poznaniu, podczas pożegnalnego spotkania pracowników Rozgłośni Polskiej ze słuchaczami, jako Stowarzyszenie Pracowników Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Rok później, w czerwcu 1995 r. Stowarzyszenie zainaugurowało swą działalność organizując spotkanie poświęcone publikacji "Tu Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa". Prezesem Honorowym Stowarzyszenia został pierwszy dyrektor Rozgłośni Polskiej RWE Jan Nowak-Jeziorański, a sekretarzem wykonawczym Alina Perth-Grabowska - wybitna publicystka, dziennikarka Rozgłośni Polskiej RWE i komentatorka wydarzeń polityczno-społecznych na falach radiowych i łamach czasopism w Polce i za granicą. 3 maja 1997 r. - w 45-lecie nadania z Monachium pierwszej audycji RWE w języku polskim - przy ul. Nowogrodzkiej 56 w Warszawie otwarto lokal Radio Café, pełniący zarówno rolę miejsca spotkań, jak też gromadzący bogate archiwum tekstowe i fotograficzne, dokumentujące historię Rozgłośni Polskiej i jej pracowników. W ciągu dziewięciu lat, dzięki aktywności i zaangażowaniu red. Aliny Perth-Grabowskiej zorganizowano tu ponad sto debat dotyczących najważniejszych problemów dokonującej się w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej transformacji ustrojowej. Spotkania te były transmitowane w Programie I Polskiego Radia, na falach którego ukazywał się cykl "Z archiwów RWE". Powstała także strona internetowa www.wolnaeuropa.pl, będąca łącznikiem pomiędzy rozproszonymi po świecie byłymi pracownikami RWE, a jednocześnie bezcennym i łatwo dostępnym źródłem informacji o Rozgłośni. W styczniu 2005 r. zmarł Jan Nowak-Jeziorański, rok później - Alina Grabowska. W ten sposób - z odejściem tak zasłużonych dla RWE osób - zamknięty został kolejny etap, związany z historią i znaczeniem Rozgłośni Polskiej w wolnej Polsce. Po kilku latach przerwy kontynuujemy działalność Stowarzyszenia, w zmienionej i rozszerzonej formule, w przekonaniu, że idee głoszone przez Jana Nowaka-Jeziorańskiego i pamięć o historii Rozgłośni Polskiej RWE wymaga dalszego upowszechniania i refleksji w bieżącym dyskursie społeczno-politycznym. Stefan Bratkowski, Maciej Morawski, Leszek Perth, Stanisław Pruszyński, Jacek Taylor, Mariusz Kubik ****
WŁADYSŁAW BARTOSZEWSKI Władysław Bartoszewski (ur. 19 lutego 1922 r. w Warszawie) - historyk, pisarz, dziennikarz, publicysta, polityk, dyplomata, działacz społeczny. Syn Władysława Bartoszewskiego i Beaty z domu Zbiegniewskiej. Absolwent Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Warszawie (1937) oraz Liceum Humanistycznego Towarzystwa Wychowawczo - Oświatowego "Przyszłość" w Warszawie (matura w 1939 r.). We wrześniu 1939 r. uczestniczył w cywilnej obronie Warszawy jako noszowy. Od maja 1940 r. pracował w administracji Przychodni Społecznej nr 1 Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie. 19 września 1940 r. został zatrzymany na Żoliborzu w zorganizowanej przez hitlerowców masowej obławie. Od 22 września 1940 r. więzień obozu koncentracyjnego Auschwitz - Birkenau (numer obozowy 4427). Z obozu został zwolniony 8 kwietnia 1941 r. dzięki działaniom PCK na rzecz swego pracownika w Międzynarodowym Czerwonym Krzyżu w Genewie. Latem 1941 r. przekazał Wydziałowi Informacji Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej sprawozdanie ze swojego pobytu w obozie. Latem 1942 r. włączył się w działalność Frontu Odrodzenia Polski - konspiracyjnej organizacji katolickiej, kierowanej przez Zofię Kossak. Od października 1941 r. do początku 1944 r. studiował polonistykę na Wydziale Humanistycznym tajnego Uniwersytetu Warszawskiego. W sierpniu 1942 r. został zaprzysiężony jako żołnierz Armii Krajowej. Pod pseudonimem "Teofil" pracował jako referent w Podwydziale "P" Wydziału Informacji Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Od września 1942 r. w Tymczasowym Komitecie Pomocy Żydom "Żegota", później w Radzie Pomocy Żydom "Żegota" przy Delegacie Rządu RP na Kraj do wybuchu Powstania Warszawskiego. Od listopada 1942 r. do września 1943 r. był sekretarzem redakcji katolickiego miesięcznika "Prawda" - organu prasowego FOP, zaś od jesieni 1942 r. do wiosny 1944 r. redaktorem naczelnym katolickiego miesięcznika "Prawda Młodych", związanego z Frontem Odrodzenia Polski. W listopadzie 1942 r. został zastępcą kierownika Komórki Więziennej Wydziału Bezpieczeństwa Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu RP na Kraj, która zajmowała się organizowaniem pomocy dla więźniów, m.in. osadzonych na Pawiaku. W lutym 1943 r. został referentem informacyjnym i zastępcą kierownika Referatu Żydowskiego Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury Rządu RP na Kraj. W ramach działalności w "Żegocie" i Referacie Żydowskim zajmował się m.in. współorganizowaniem pomocy dla uczestników powstania w Getcie Warszawskim w kwietniu 1943 r. W Powstaniu Warszawskim był adiutantem dowódcy placówki informacyjno-radiowej "Anna" i redaktorem naczelnym czasopisma "Wiadomości z Miasta i Wiadomości Radiowe". Warszawę opuścił 7 października 1944 r. Działalność konspiracyjną kontynuował w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej w Krakowie. Od listopada 1944 r. do stycznia 1945 r. był sekretarzem redakcji "Biuletynu Informacyjnego". Pod koniec lutego 1945 r. powrócił do Warszawy, rozpoczynając służbę w pionie informacyjno-propagandowym organizacji "Nie". Od maja do sierpnia 1945 r. służył w Oddziale VI sztabu Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Jesienią 1945 r. podjął współpracę z ówczesnym Instytutem Pamięci Narodowej przy Prezydium Rady Ministrów (prof. Stanisław Płoski) oraz z Główną Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, w czym bardzo pomocne okazywały się zebrane przez Niego w okresie okupacji informacje o zbrodniach hitlerowskich, sytuacji w obozach koncentracyjnych i więzieniach oraz zagładzie Żydów. W lutym 1946 r. rozpoczął pracę w redakcji "Gazety Ludowej" (centralny organ prasowy Polskiego Stronnictwa Ludowego), został czonkiem PSL. Z tego powodu został wkrótce poddany represjom przez organa bezpieczeństwa. 15 listopada 1946 r. pod fałszywym zarzutem szpiegostwa został aresztowany i uwięziony. Zwolniony 10 kwietnia 1948 r., dzięki pomocy pracującej w Ministerstwie Sprawiedliwości Zofii Rudnickiej, byłej kierowniczki biura "Żegoty". W grudniu 1948 r. przyjęto go na trzeci rok polonistyki na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Studia przerwało ponowne aresztowanie w grudniu 1949 r. i pięcioletni pobyt w więzieniach w Warszawie, Rawiczu i Raciborzu. Ze względu na zły stan zdrowia w sierpniu 1954 r. uzyskał roczną przerwę w odbywaniu kary. Zgromadzenie Sędziów Najwyższego Sądu Wojskowego 2 marca 1955 r. uznało go za niesłusznie skazanego. Po zwolnieniu z więzienia powrócił do działalności publicystycznej. Od sierpnia 1955 r. kierował redakcją wydawnictw fachowych Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich. W latach 1957-1960 w redakcji tygodnika "Stolica". Od sierpnia 1957 r. współpracował z "Tygodnikiem Powszechnym" (od 1982 r. do 2007 r. członek zespołu redakcyjnego). W listopadzie 1958 r. przyjęto go na studia polonistyczne na Wydziale Filologicznym UW w trybie eksternistycznym. Złożył na ręce prof. Juliana Krzyżanowskiego pracę magisterską, jednak decyzją rektora UW został w październiku 1962 r. skreślony z listy studentów. Od września do listopada 1963 r. przebywał w Izraelu na zaproszenie Instytutu Yad Vashem, gdzie w imieniu Rady Pomocy Żydom "Żegota" odebrał dyplom "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (medal imienny otrzymał w 1966 r.). W listopadzie 1963 r. rozpoczął współpracę z Rozgłośnią Polską Radia Wolna Europa. Brał udział w pracach organizacyjnych związanych z kolportażem Listu 34 z marca 1964 r. do premiera Józefa Cyrankiewicza przeciw zaostrzeniu cenzury i polityce kulturalnej władz. Współpraca z RWE była powodem rewizji w Jego domu, 1 października 1970 r. Dwa miesiące później przedstawiono mu prokuratorski zarzut "współdziałania z antypaństwowymi siłami z Radia Wolna Europa na szkodę PRL". Z wytoczenia sprawy sądowej ostatecznie zrezygnowano. W związku z aktywną działalnością opozycyjną i licznymi kontaktami w krajach zachodnich został m.in. objęty zakazem druku w Polsce (do jesieni 1974 r.) oraz poddany innym represjom (rewizje, odmowy wydania paszportu, rozpowszechnianie fałszywek). W latach 1973-1982 i 1984-1985 prowadził jako starszy wykładowca (odpowiednik zastępcy profesora) wykłady z historii najnowszej w Katedrze Historii Nowożytnej Polski na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Od 1974 r. zaangażował się w działalność opozycyjną. Od 1978 r. brał udział w tworzeniu Towarzystwa Kursów Naukowych i wykładał w tajnym Uniwersytecie Latającym. W latach 1980-1981 był członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". 13 grudnia 1981 r., po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce został internowany w Białołęce i Jaworzu (zwolniony w kwietniu 1982 r.). W latach osiemdziesiątych był wykładowcą uczelni wyższych w Niemczech: Ludwig-Maximilian Universität w Monachium, Katolickiego Uniwersytetu Eichstätt i Uniwersytetu w Augsburgu. Ambasador RP w Austrii (1990-1995). Minister spraw zagranicznych w rządzie Józefa Oleksego (1995) i prof. Jerzego Buzka (2000-2001). W latach 1997-2001 senator RP. 20 listopada 2007 r. powołany na sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocnika ds. relacji międzynarodowych. Członek wielu organizacji społecznych. W latach 1969-1973 był prezesem Oddziału Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki. Od grudnia 1969 r. członek Polskiego PEN Clubu (w tym od 1972 do 1983 r. sekretarz generalny, od 1995 r. wiceprezesa od 2001 r. prezes). Do 1983 r. był członkiem Związku Literatów Polskich. Od 1989 r. jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Od listopada 1990 r. był przewodniczącym Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej przy Ministrze Kultury. W latach 1991-1995 członek Rady do spraw Stosunków Polsko-Żydowskich przy Prezydencie RP. Od czerwca 2001 r. jest przewodniczącym Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, przewodniczy także Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej przy Premierze Rządu RP. Członek honorowy Światowego Związku Żołnierzy AK. 28 kwietnia 1995 r. wygłosił przemówienie na specjalnej połączonej sesji Bundestagu i Bundesratu w Bonn w ramach uroczystych obchodów 50. rocznicy zakończenia II wojny światowej. 27 stycznia 2005 r., w 60. rocznicę wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, przemawiał na oficjalnych uroczystościach rocznicowych jako przedstawiciel polskich więźniów obozu. Wybrane odznaczenia, wyróżnienia i nagrody: Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1944); Krzyż Walecznych (1944); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1963); Dyplom "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Jerozolima, 1963); Medal "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" (Jerozolima, 1966); Nagroda Herdera (Wiedeń, 1983); Dyplom Uznania American Jewish Committee (Nowy Jork, 1984); Krzyż Komandorski z Gwiazdą Polonia Restituta (Londyn, 1986); Nagroda Pokojowa Księgarstwa Niemieckiego (Frankfurt nad Menem, 1986); Wielki Honorowy Krzyż Zasługi Jerozolimskiego Zakonu Rycerskiego i Szpitalnego św. Łazarza (Wiedeń 1992); Krzyż Honorowy za Naukę i Sztukę I klasy (Wiedeń, 1993); Order Orła Białego (1995); Nagroda im. Heinricha Braunsa (Essen, 1996); Nagroda Instytutu im. Heinricha Heinego (RFN, 1996); Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (Bonn, 1997); Kustosz Pamięci Narodowej (2004); Order św. Grzegorza Wielkiego (Rzym, 2006), Order Komandorski Legii Honorowej (2009). Doktoraty honoris causa: PUNO (Londyn, 1981); Baltimore Hebrew College (USA, 1984); Uniwersytet Wrocławski (1994); Uniwersytet Phillipa (Marburg, RFN, 2001); Uniwersytet Warszawski (2002); Uniwersytet Gdański (2005); Katolicki Uniwersytet Lubelski (2008); Uniwersytet Opolski (2008); Uniwersytet Hajfy (Izrael, 2008), Uniwersytet Warmińsko-Mazurski (2009), Uniwersytet Łódzki (2009). Obywatelstwa honorowe: Warszawy, Gdyni, Wrocławia, Szczecina, Sopotu, Dolnego Śląska; Honorowe Obywatelstwo Państwa Izrael (1991). Autor wielu książek z zakresu najnowszej historii, m.in.: Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945 (oprac. wspólnie z Zofią Lewinówną; Kraków 1967, 1969; Warszawa 2007); Warszawski pierścień śmierci 1939-1944 (Poznań 1967; Warszawa 1970, 2008; ponadto wydania w języku angielskim 1968 i niemieckim 1970); 1859 dni Warszawy (Kraków 1974, 1984, 2008); Los Żydów Warszawy 1939-1943. W czterdziestą rocznicę powstania w getcie warszawskim (Londyn 1983, 1988; także liczne wydania II obiegu w Polsce); Herbst der Hoffnungen: es lohnt sich, anständig zu sein (Fryburg 1983; tłumaczenie polskie: Jesień nadziei: warto być przyzwoitym: II obieg - Lublin 1984, 1986; wydanie pt. Warto być przyzwoitym: Paryż 1986, Poznań 1990, 2005); Dni walczącej stolicy. Kronika Powstania Warszawskiego (Londyn 1984; II obieg: Warszawa 1984; 1989, 2004, 2008); Syndykat zbrodni. Kartki z dziejów UB i SB w czterdziestoleciu PRL (pod pseudonimem "ZZZ"; Paryż 1986; II obieg: Warszawa 1986); Na drodze do niepodległości (Paryż 1987); Moja Jerozolima, mój Izrael (Warszawa 2005); Und reiß uns den Hass aus der Seele (Warszawa 2005); Władysław Bartoszewski: wywiad-rzeka (współautor: Michał Komar; Warszawa 2006); Dziennik z internowania. Jaworze 15.12.1981 - 19.04.1982 (Warszawa 2006); Pisma wybrane, Tom I 1942-1957 (Kraków 2007); Pisma wybrane, Tom II 1958-1968 (Kraków 2007); ...mimo wszystko. Wywiadu rzeki księga druga (współautor: Michał Komar; Warszawa 2008); Pisma wybrane, Tom III 1969-1979 (Kraków 2008), Powstanie Warszawskie (Warszawa 2009); O Niemcach i Polakach. Wspomnienia. Prognozy. Nadzieje (Kraków 2010); Środowisko naturalne. Korzenie (Warszawa 2010); Życie trudne, lecz nie nudne (Kraków 2010); Mój Auschwitz (Oświęcim-Kraków 2010). Mieszka w Warszawie. Zobacz więcej: WŁADYSŁAW BARTOSZEWSKI www.wladyslawbartoszewski.eu ****
STEFAN BRATKOWSKI Stefan Bratkowski (ur. 22 listopada 1934 r. we Wrocławiu) - dziennikarz, publicysta, eseista. Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1955 r., był tam również asystentem. Od 1956 r. mieszka w Warszawie. Członek redakcji "Po prostu" (1956-1957), sekretarz redakcji tygodnika "Kulisy" (1967-1970), kierownik "Życia i Nowoczesności" - dodatku tygodniowego do "Życia Warszawy" (1970-1973, 1980-1981). W 1978 r. z Bogdanem Gotowskim i Andrzejem Wielowieyskim zorganizował Konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość", początkowo w ramach Kolegium Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Po zakazie publicznych dyskusji grono "DiP" bez władz, statutu i listy członków rozpisywało ankiety i opracowywało na ich podstawie swoje raporty. Pierwszy, "O stanie Rzeczypospolitej i drogach wiodących do jej naprawy", ukazał się w 1979 r. Ich masową publikację podjęła Niezależna Oficyna Wydawnicza "Nowa", podobnie jak następnych raportów "DiP", odczytywanych potem w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. "Doświadczenie i Przyszłość", odegrało istotną rolę w formowaniu opinii publicznej okresu tuż przed powstaniem "Solidarności" i w podbudowie teoretyczno-politycznej przemian ustrojowych w Polsce. Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w latach 1980-1982, w okresie delegalizacji 1982-1989 (działalność podziemna), 1989-1990, następnie, od 1991 r. prezes honorowy. Członek Klubu Obywatelskiego przy Przewodniczącym Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" (1986-1990), brał udział w obradach Okrągłego Stołu przy "stoliku" ds. stowarzyszeń. W latach 1984-1989 twórca podziemnej "Gazety Dźwiękowej". Po 1989 r. prezes Spółdzielni Wydawniczej "Czytelnik" (1991-1992), współpracownik odnowionego "Po prostu", "Gazety Bankowej", "Gazety Wyborczej", zajmuje się problematyką naukową, ekonomiczną, historyczną, kwestiami nowoczesnego zarządzania. Był stałym felietonistą "Rzeczpospolitej", ze współpracy zrezygnował w październiku 2006 r. w proteście po próbach cenzurowania jego tekstów przez redaktora naczelnego gazety, Pawła Lisickiego. Współzałożyciel (razem z World Press
Freedom Committee) w 1991 r. Fundacji Centrum Prasowe dla Krajów Europy
Środkowo-Wschodniej, długoletni przewodniczący jej Rady, od 2007 r. prezes
Zarządu tej Fundacji. Obecnie redaktor niezależnego portalu publicystycznego
"Studio Opinii". W 1980 r. otrzymał nagrodę im. Adolfa
Bocheńskiego, w 1990 r. Nagrodę Kisiela, a w 1998 r. Nagrodę Polskiego
PEN Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy
Polskich i Polskiego PEN Clubu. Mieszka w Warszawie. Zobacz więcej: STUDIO OPINII - strona internetowa ***
MACIEJ MORAWSKI Maciej Dzierżykraj-Morawski (ur. 20 września 1929 r. w Poznaniu) - dziennikarz, publicysta, działacz emigracyjny. Syn dyplomaty i polityka Kajetana Dzierżykraj-Morawskiego (1892-1973) i Marii z Turnów, brat Hieronima Morawskiego, Marii Barbary Ledóchowskiej i Magdaleny Morawskiej. Dzieciństwo spędził w Jurkowie. Podczas II wojny światowej przebywał w Małej Wsi k. Grójca, następnie w Warszawie. Działał w służbie sanitarnej AK, pod szyldem Polskiego Czerwonego Krzyża. Od września 1944 r. w AK w Belsku koło Grójca, w Drużynie Łączności "Pyry". Od wiosny 1945 r. był członkiem OMTUR-u w Kościanie, w porozumieniu z grupą byłych AK-owców, która wówczas kierowała głównymi organizacjami politycznymi i władzami miasta (grupę tę władze zlikwidowały dopiero jesienią 1948 r.). W Kościanie zdał też maturę (styczeń 1946 r.). Następnie w Poznaniu, gdzie studiował krótko psychologię na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Jednak w tym samym roku wyjechał do swego ojca i przebywał odtąd na emigracji we Francji. Studiował na Wydziale Nauk Społecznych
Katolickiego Uniwersytetu w Paryżu (Licence es Sciences Sociales CATHO),
Akademii Handlowej w Paryżu, następnie w Instytucie Wyższych Studiów Europejskich
Uniwersytetu w Strasburgu (był tam stypendystą Kolegium Komitetu Wolnej
Europy, 1953-1954). Z końcem 1954 r. Kolegium odmówiło mu stypendium doktoranckiego
w wyniku nadesłanego donosu (inspirowanego zapewne przez służby specjalne
bloku komunistycznego), jakoby miał on być w 1945 r. w Kościanie komunistą
oraz, że jest homoseksualistą (donosy takie były częste w epoce "McCarthyzmu",
w okresie tzw. "polowania na czarownice"). Był (po Janie Kułakowskim)
prezesem w latach 1955-1965 polskiego Zjednoczenia Młodzieży Chrześcijańsko-Społecznej
(sekcji polskiej Międzynarodówki Młodych Chrześcijańskich Demokratów). Jeden z najlepszych polskich korespondentów informacyjnych RWE, z tego być może powodu był przedmiotem ostrych ataków ze strony propagandy PRL (m.in. zarzut szpiegostwa), w wyniku nagonek i pogróżek jego żona, Jadwiga z Żeromskich, zaniemogła. Zasłynął pod koniec lat 80. ze swych, prowadzonych na antenie w sposób nowatorski, bezpośredni i przyjacielski wywiadów radiowych z działaczami "Solidarności" i czołówką polskiego życia politycznego i kulturalnego, m.in. z Lechem Wałęsą, Jackiem Kuroniem, Januszem Onyszkiewiczem i in. Dorywczy współpracownik paryskiej "Kultury" (np. nowele pt.: "Jacek" i "Champs Elysées"). Był członkiem Polskiego Komitetu Ruchu Europejskiego i współpracownikiem paryskiej delegatury Rządu RP na Wychodźstwie. W 1994 r. założył w Warszawie Klub im. Giorgio La Pira (Dialog ponad podziałami). Obecnie kieruje m.in. Polskim Funduszem Humanitarnym we Francji, opiekującym się Domem Spokojnej Starości Polskiego Funduszu Humanitarnego w Lailly-en-Val. Jest Kawalerem Zakonu Maltańskiego a także paryskim przedstawicielem Towarzystwa Polska-Francja w Paryżu (towarzystwo zabiega o większą obecność Francji w Polsce i Polski we Francji). Członek Rady Fundacji im. Kościelskich. Odznaczony Krzyżem Armii Krajowej (Londyn 1967), Złotym Krzyżem Zasługi (Londyn), Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Warszawa, luty 1995 r.), Medalem "Zasłużony dla tolerancji" (2006), Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2007). Laureat nagrody im. Świętego Brata Alberta. 9 listopada 2001 r. otrzymał Honorowe Obywatelstwo Miasta i Gminy Krzywiń. Kawaler francuskiego Orderu "Arts et Lettres". Mieszka w Paryżu, w XVI dzielnicy. Zobacz więcej: MACIEJ MORAWSKI- strona internetowa (blog) ***
LESZEK PERTH Leszek Perth (nazwisko pierwotne: Pertkiewicz; ur. 28 września 1940 r. w Łodzi) - dziennikarz radiowy. Ukończył trzyletnie Studium Bibliotekarskie przy Uniwersytecie Łódzkim. Następnie pracował w Centrali Wynajmu Filmów w Łodzi na stanowisku szefa działu reklamy filmowej. Po wydarzeniach Marca 1968 r. wyjechał wraz z żoną na emigrację. W latach 1968-1971 przebywał w Izraelu, a następnie w Republice Federalnej Niemiec, gdzie podjął studia w zakresie języka niemieckiego na uniwersytecie w Kolonii. Po odnowieniu, nawiązanego jeszcze przed wyjazdem z Polski, kontaktu z Jerzym Giedroyciem, został - wraz z żoną - przedstawiony Janowi Nowakowi-Jeziorańskiemu i przyjęty do Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium, gdzie pracował od 1971 do 1994 r. - na początku w dziale nasłuchu, a następnie w dziale realizacji (gdzie był lektorem, reżyserem audycji, a w ostatnim okresie szefem działu). Był m.in. autorem audycji RWE pt. "U naszych sąsiadów", poświęconej krajom Europy Środkowo-Wschodniej, pozostającym "za żelazną kurtyną". Był mężem dziennikarki i publicystki RWE Aliny Grabowskiej (1935-2006), założycielki naszego Stowarzyszenia. W 1995 r. odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Mieszka w Konstancinie-Jeziornie pod Warszawą i w Monachium. * * *
STANISŁAW PRUSZYŃSKI
Stanisław (Stash) Pruszyński (ur. 25 października 1935 r. w Warszawie) - dziennikarz radiowy, reporter, redaktor, przedsiębiorca gastronomiczny. Syn pisarza Ksawerego Pruszyńskiego (1907-1950) i Marii z Meysztowiczów, bratanek Mieczysława Pruszyńskiego, brat Aleksandra Pruszyńskiego. Uczył się w jezuickiej szkole św. Alojzjusza w Hadze (1948-1950) i szkole Towarzystwa Przyjaciół Dzieci I w Warszawie (1950-1951). Od 1951 do 1954 r. uczęszczał do liceum ogólnokształcącego w Rabce, gdzie zdał maturę. Podjął w 1954 r. studia w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Krakowie, ale po niespełna roku przerwał naukę, wyjechał z Polski i zamieszkał w Niemczech. Na emigracji pracował w "Głosie Ameryki" (dla szefów radiostacji amerykańskiej w przedstawicielstwie w Niemczech; 1955-1956) oraz, równolegle, w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w Monachium (do maja 1956 r.), gdzie zajmował się m.in. oceną programową audycji radiowych z punktu widzenia młodzieży mieszkającej w Polsce. Zamieszkiwał w Monachium, dzieląc mieszkanie wynajęte przez RWE wespół z Michałem Tyszkiewiczem. Jego najbliższymi kolegami w Rozgłośni byli m.in. Andrzej Krzeczunowicz (późniejszy ambasador RP w Brukseli) i Witold Sulimirski (później bankier w Nowym Jorku). Wiosną 1956 r., dzięki Janowi Nowakowi-Jeziorańskiemu otrzymał stypendium i podjął studia w College de lEurope Libre w Strasburgu (kursy letnie w latach 1956, 1957 i 1958) oraz na Uniwersytecie w Edynburgu (1956-1962, z przerwą na rok akademicki 1960-1961, podczas którego uczył języka angielskiego w Lycée Municipal dEtampes pod Paryżem). W latach 1962-1964 był redaktorem podręczników nowojorskiej firmy Harper & Row (biuro w Londynie). W listopadzie 1964 r. otrzymał ponowną ofertę zatrudnienia w Rozgłośni Polskiej RWE, której nie przyjął, chcąc pracować jako redaktor wiadomości lokalnych w "Quebec Chronicle Telegraph" (Kanada, 1964-1965). Od 1965 do 1966 r. był redaktorem w United Press International (UPI), następnie reporterem w "The Ottawa Journal" (od 1966 do 1967 r.) i "The Gazette" (Montreal, 1967-1969). Jako reporter, był bezpośrednim świadkiem zamachu na senatora Roberta F. Kennedyego w Los Angeles (5 czerwca 1968 r.). Od 1969 do 1980 r. prowadził trzy własne restauracje w Montrealu. Pierwsza z nich, "Stash Café", sprzedana znajomym w 1978 r., istnieje do dziś. W latach 1980-1990 był właścicielem firmy przewodników w Paryżu. Od 1990 do 1992 r. zajmował się odnawianiem budynków mieszkalnych na południu Francji. W 1992 r. powrócił do Polski i zajął się działalnością gastronomiczną w Warszawie. Prowadzi, wraz z żoną Aleksandrą, lokal "Radio Café" (ul. Nowogrodzka 56), gdzie ma swoją siedzibę Stowarzyszenie Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego oraz restauracja, w której znajdują się liczne fotografie i pamiątki z działalności Rozgłośni Polskiej RWE w Monachium. Mieszka w Warszawie. * * *
JACEK TAYLOR Jacek Taylor (ur. 25 września 1939 r. w Poznaniu) - adwokat, polityk, poseł na Sejm I i II kadencji, sekretarz stanu - kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie. Syn poznańskiego adwokata Leona Taylora i Zofii z domu Rubach, wnuk ekonomisty prof. Edwarda Taylora. Ukończył w 1962 r. studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Po zaliczeniu aplikacji adwokackiej rozpoczął prywatną praktykę zawodową. Od 1978 r. współpracował z opozycją demokratyczną, najpierw WZZ, następnie NSZZ "Solidarność". Należał do Stowarzyszenia Opieki nad Więźniami "Patronat". Po 13 grudnia 1981 r. kilka miesięcy ukrywał się, następnie wrócił do wykonywania zawodu adwokata, udzielając się jako obrońca w procesach politycznych. Brał udział w obradach "Okrągłego Stołu" w podzespole do spraw reformy prawa i sądów. W latach 1991-1997 był posłem na Sejm I i II kadencji z listy Unii Demokratycznej. W rządzie Jerzego Buzka z rekomendacji Unii Wolności objął stanowisko kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, które pełnił do 2001 r. Następnie pracował jako prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku. W 2004 r. przeszedł na emeryturę. W lutym 2008 r. został przedstawicielem ministra skarbu państwa w radzie Fundacji "Polsko-Niemieckie Pojednanie". Był bliskim przyjacielem Jana Nowaka-Jeziorańskiego i wykonawcą jego testamentu, współzałożycielem Fundacji Jana i Jadwigi Nowak-Jeziorańskich. Mieszka w Sopocie. * * *
MARIUSZ KUBIK Mariusz Kubik - politolog, dziennikarz. Absolwent politologii na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz podyplomowych studiów dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2002-2005 był redaktorem naczelnym "Polskiego Kalendarza Europejskiego" - periodyku wydawanego przez Polską Fundację Imienia Roberta Schumana w Warszawie, następnie pracował m.in. w Instytucie Studiów Wschodnich przy organizacji medialnej Forum Ekonomicznego w Krynicy. Stypendysta czeskiego pisma "Listy" w Ołomuńcu, rekomendowany przez premiera Tadeusza Mazowieckiego (2005). Publikował m.in. w "Tygodniku Powszechnym" i "Zeszytach Literackich" (m.in. teksty poświęcone pisarzom współczesnym oraz historii paryskiej "Kultury"). Był sekretarzem reportera i podróżnika Lucjana Wolanowskiego (1920-2006), następnie m.in. współpracownikiem Władysława Bartoszewskiego. Pomysłodawca i administrator stron internetowych - blogów Władysława Bartoszewskiego, Jacka Bocheńskiego i Macieja Morawskiego. Autor fotografii, dokumentujących polskie
życie literackie. Zobacz więcej: MARIUSZ KUBIK- strona internetowa
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
