17.09.2012 - Teresa Torańska i jej rozmówcy-gośćmi Klubu im. red. Aliny Perth-Grabowskiej

 
Stowarzyszenie Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa
Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

zorganizowało kolejne spotkanie
w Klubie im. red. Aliny Perth-Grabowskiej (Radio Café).

 

Naszymi gośćmi byli:
 


 

   Teresa Torańska *

- dziennikarka i pisarka

oraz Jej rozmówcy:

Ewa i Leszek Balcerowiczowie

Michał Głowiński

Michał Jagiełło

Wiktor Kulerski

Ewa Łętowska

Tadeusz Mazowiecki

Katarzyna Popowa-Zydroń

Adam D. Rotfeld

Jan Rulewski

Jan Strelau

Edmund Wnuk-Lipiński


 Okazją do spotkania była nowa 9-tomowa edycja wywiadów Teresy Torańskiej, opublikowana nakładem "Biblioteki »Newsweeka«" w lipcu i sierpniu 2012 r. 

Rozmowy te publikowane były wcześniej w znanych książkach: "Oni" (1985), "My" (1994), "Byli" (2006) i "Są. Rozmowy o dobrych uczuciach" (2007).

Ostatni tom obecnej edycji zawiera m.in. wywiad z Janem Nowakiem-Jeziorańskim .


Słowo od wydawcy:

Aleksandra Karasińska

- zastępca redaktora naczelnego „Newsweeka”, b. dziennikarka RWE Inc.

 

Spotkanie prowadził

Mariusz Kubik

- Sekretarz Wykonawczy Stowarzyszenia.

 

Wśród naszych gości byli też m.in.:

Jacek Bocheński, o. Tomasz Dostatni, Grzegorz Gauden, Julia Hartwig, Andrzej Heidrich, Ewa Krasińska, Maja Komorowska, Jacek Moskwa, Maryna Ochab, Jan Ordyński, Jerzy Pomianowski, Anna Przedpełska-Trzeciakowska, Anda Rottenberg, Paula i Mirosław Sawiccy, Ernest Skalski, Zygmunt Skórzyński i in.

 

Książki Teresy Torańskiej w Klubie im. red. Aliny Perrth-Grabowskiej

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

 

Od lewej: Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło, Jan Rulewski,
o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński, Jan Strelau, Wiktor Kulerski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

 

Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło,
Teresa Torańska, o. Ludwik Wiśniewski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego


 

o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński, Jan Strelau,
Wiktor Kulerski, Teresa Torańska

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego


 

Michał Głowiński, Jan Strelau, Wiktor Kulerski,
Teresa Torańska, Mariusz Kubik

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

 

 Andrzej Heidrich, Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Andrzej Heidrich, Michał Jagiełło, Teresa Torańska,
o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński, Jan Strelau,
Teresa Torańska, Mariusz Kubik

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Na fotografii m.in.: Leszek Balcerowicz, Adam D. Rotfeld, Tadeusz Mazowiecki,
Anna Przedpełska-Trzeciakowska, Paula i Mirosław Sawiccy, Julia Hartwig

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Publiczność podczas spotkania z Teresą Torańską
w Klubie im. red. Aliny Perth-Grabowskiej

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa i Leszek Balcerowiczowie

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń, Andrzej Heidrich

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Adam D. Rotfeld, Tadeusz Mazowiecki

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Andrzej Heidrich, Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło, Jan Rulewski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Michał Głowiński, Jan Strelau, Wiktor Kulerski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Julia Hartwig

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa i Leszek Balcerowiczowie, Adam D. Rotfeld,
Tadeusz Mazowiecki, Anna Przedpełska-Trzeciakowska

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Jan Rulewski, o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński,
Jan Strelau, Wiktor Kulerski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

 

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

 

Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń,
Andrzej Heidrich, Edmund Wnuk-Lipiński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Adam D. Rotfeld, Tadeusz Mazowiecki

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Jan Strelau, Wiktor Kulerski, Teresa Torańska

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Katarzyna Popowa-Zydroń, Andrzej Heidrich, Jan Rulewski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Paula i Mirosław Sawiccy

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń, Andrzej Heidrich,
Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło, Teresa Torańska,
o. Ludwik Wiśniewski, Michał Głowiński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 
© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń, Andrzej Heidrich

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Na pierwszym planie: Jan Rulewski, o. Ludwik Wiśniewski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Michał Głowiński, Jan Strelau, Wiktor Kulerski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń, Andrzej Heidrich,
Edmund Wnuk-Lipiński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Jagiełło, Teresa Torańska

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Teresa Torańska podpisuje swoje książki

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Teresa Torańska, Julia Hartwig

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Leszek Sankowski, Katarzyna Popowa-Zydroń, Teresa Torańska

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Mariusz Kubik, Jerzy Pomianowski

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 

Grzegorz Gauden, o. Tomasz Dostatni

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



Edmund Wnuk-Lipiński

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 .

Teresa Torańska, Mariusz Kubik

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego



 
© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego


 

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego


 

ZOBACZ WIĘCEJ FOTOGRAFII 


Data i miejsce spotkania:

17 września 2012 r. (poniedziałek), godz. 18.00
Klub im. Aliny Perth-Grabowskiej (Radio Café)
ul. Nowogrodzka 56 (niedaleko hotelu „Marriott”), Warszawa
 

* Teresa Torańska zmarła w Warszawie, 2 stycznia 2013 r.


 

 

Wywiady Teresy Torańskiej
„Biblioteka »Newsweeka«”, Warszawa 2012

 

Tom 1: "My" - część I: Jarosław Kaczyński, Leszek Balcerowicz, Wiktor Kulerski

Tom 2: "My" - część II: Tadeusz Mazowiecki, Jan Krzysztof Bielecki, Jacek Merkel, Jan Rulewski, Piotr Szczepanik

Tom 3: "Byli" - część I: Wojciech Jaruzelski, Kazimierz Kąkol, Celina Budzyńska

Tom 4: "Byli" - część II: Józef Tejchma, Maciej Szczepański, Michał Jagiełło, Jerzy Urban

Tom 5: "Oni" - część I: Leon Kasman, Roman Werfel

Tom 6: "Oni" - część II: Edward Ochab, Stefan Staszewski, Julia Mincowa

Tom 7: "Oni" - część III: Jakub Berman

Tom 8: "Są" - część I: Edmund Wnuk-Lipiński, Michał Głowiński, Ewa Łętowska, Katarzyna Popowa-Zydroń, Jan Strelau, o. Ludwik Wiśniewski, bp Bronisław Dembowski, Andrzej Krawczyk, Ewa Balcerowicz

Tom 9: "Są" - część II: Wanda Wiłkomirska, Jan Nowak-Jeziorański, Peter Piotr Lachmann, Adam D. Rotfeld, Bronisław Komorowski

 

   

... Z jednej strony Teresa Torańska, z drugiej Jarosław Kaczyński, Tadeusz Mazowiecki, Wojciech Jaruzelski, Jerzy Urban i inni.

To fascynujące rozmowy. Nowa seria "Newsweeka" to więcej niż wywiady, to już klasyka.

Wybitna dziennikarka rozmawia z bohaterami współczesnej polityki i polityki sprzed lat. Ta lektura, to doskonały sposób zajrzenia za kulisy historii i poznania ludzi, którzy ją tworzą.

Gorąco polecam ...

TOMASZ LIS

Redaktor naczelny "Newsweek Polska"

 
 

Wanda Wiłkomirska mówi o Teresie Torańskiej,
przed wieczorem planowanym w Klubie im. red. Aliny Perth-Grabowskiej
- Warszawa, 7 września 2012 r.

Wanda Wiłkomirska (ur. 1929) - wybitna skrzypaczka, jest jedną z bohaterek książki Teresy Torańskiej pt.: "My. Rozmowy o dobrych uczuciach" (2007). Wywiad został też opublikowany
w 9-tomowej edycji "Rozmowy Teresy Torańskiej" (Biblioteka "Newsweeka", Warszawa 2012). 

© Mariusz Kubik/Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego


 

*   *   *
 

 

 © Fot. Archiwum Teresy Torańskiej
 
 

Teresa Torańska

- urodzona 1 stycznia 1944 r. w Wołkowysku. W latach 70. współpracowała z tygodnikiem „Kultura", później także z paryską „Kulturą". Jest autorką książki "Oni" - wywiadów z byłymi komunistycznymi decydentami i dygnitarzami o ich roli w budowaniu PRL-u. Książka stała się światowym bestsellerem. Została przetłumaczona na trzynaście języków i weszła do kanonu obowiązujących lektur na wydziałach nauk społecznych i politycznych uniwersytetów w wielu krajach. Za książkę autorka otrzymała nagrodę podziemnej "Solidarności" (1986 r.) oraz Nagrodę im. Ksawerego Pruszyńskiego, przyznawaną przez Polski PEN Club (2000 r.).

 

Teresa Torańska (1966 r.)

© Fot. Archiwum Teresy Torańskiej


Od 1985 r. mieszkała w Paryżu, następnie w Stanach Zjednoczonych. Publikowała m.in. w prasie zagranicznej ("Granta", "L'Osservatore Romano", "Nowy Dziennik").

Od lat 90. była autorką talk-show „Teraz Wy” w TVP 2 i cyklu programów telewizyjnych: "Powtórka z PRL-u" oraz "Władza".

Od 2000 r. przez 12 lat pracowała w „Dużym Formacie” - reporterskim dodatku do „Gazety Wyborczej", gdzie publikowała rozmowy z czołowymi postaciami polskiej sceny publicznej. Od marca 2012 r. jej teksty ukazują się w polskiej edycji "Newsweek'a".

Współautorka filmów dokumentalnych, m.in.: „Noc z generałem” (2004) i „Dworzec gdański" (2007) - oba w reż. Marii Zmarz-Koczanowicz; „Było i już” (2002) w reż. Feliksa Falka, oraz filmu dla BBC pt.: „Changing the guard” (1990) w reż. Petera Bate - o początkach demokracji w Polsce.

Zamężna z Leszkiem Sankowskim, informatykiem. Mieszka w Warszawie.
 

Publikacje (wybór):

* Europa za 100 dolarów" (współautor: Andrzej Górkot; Sport i Turystyka, 1975, 1977)

* "Widok z dołu" (Państwowe Wydawnictwo "Iskry", 1980)

* "Oni" (Aneks, Londyn 1985 [ze wstępem Jana Bujnowskiego /właśc. Krystyna Kersten/]; "Przedświt", 1985 [II obieg]; "Myśl", 1986 [II obieg], Oficyna Wydawnicza, 1988 [II obieg]; "Omnipress", 1989,1990; Świat Książki 1998; Iskry 2004; także liczne wydania zagraniczne)

* "My" (Wydawnictwo "Most", 1994 (I i II wydanie)

* "Byli" (Świat Książki - Bertelsmann Media, 2006)

* "Są. Rozmowy o dobrych uczuciach" (Świat Książki - Bertelsmann Media, 2007)

* "Jesteśmy. Rozstania '68" (Świat Książki - Bertelsmann Media, 2008)

* "Śmierć spóźnia się o minutę. Trzy rozmowy Teresy Torańskiej" (wywiady z Michałem Bristigerem, Michałem Głowińskim i Adamem D. Rotfeldem"; Agora 2010, seria: Biblioteka "Gazety Wyborczej")
 

Opracowania:

* Leon Kasman, "Konflikt z Moczarem" (II obieg; Wydawnictwo "Myśl", 1986)


Inne:

* "Śmierć kopalni" (współautor: Henryk Jabłonowski; w tomie także reportaże: Ernesta Skalskiego pt.: "Wysoki Sąd" i Tadeusza Kucharskiego pt.: "Człowiek z piekielną maszyną"; "Express Reporterów", tom 9; Krajowa Agencja Wydawnicza, 1977)

* Ewa Berberyusz, "Pierwsze wejście" (współautorka, wespół z Krzysztofem Szymborskim, dwóch reportaży zawartych w książce; Niezależna Oficyna Wydawnicza, 1984 [II obieg])

* Adam Daniel Rotfeld, "W cieniu. 12 rozmów z Marcinem Wojciechowskim" (autorka wstępu; Agora-Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, 2012)

oprac.

MARIUSZ KUBIK
 

I i IV okładka książki "Widok z dołu" (1980)

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 


*   *   *

 


 
© Fot. Mariusz Kubik - Warszawa, 22 maja 2005 r.


O Teresie Torańskiej


MACIEJ MORAWSKI

 

Ucieszyła mnie wiadomość, iż ukazuje się nakładem „Biblioteki Newsweeka” 9-tomowy cykl rozmów Teresy Torańskiej, i że we wrześniu odbędzie się spotkanie z tą autorką w naszym Klubie Imienia Redaktor Aliny Perth-Grabowskiej (Radio Café - ul. Nowogrodzka 56 w Warszawie).
 

 

Uważam, że Torańska jest na poły genialna. Umie rozmawiać z ludźmi najróżniejszej orientacji, skłaniać ich do mówienia prawdy, do rzeczywistego wyjaśniania ich postaw. Jej słynne rozmowy z prominentami epoki stalinowsko-bierutowskiej pozwoliły mi lepiej pojąć tamte czasy i „ich uwarunkowania”. Piorunujące wrażenie zrobił na mnie obraz tych ludzi, czekających nocami na telefoniczne rozkazy piekielnie podejrzliwego, nikomu nie ufającego Stalina…

 

Okładki pierwszych wydań książki Teresy Torańskiej pt.: "Oni":
edycja wydawnictwa "Aneks" w Londynie oraz podziemnego wydawnictwa "Przedświt" w Polsce

© Fot. Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

Torańska wniosła ogromny wkład do… historii Polski! Jej rozmowy stanowią dziejowej wagi dokument, rzucają zupełnie nowe światło na podłoże wielu wydarzeń, w tym wydarzeń tragicznych, ponurych procesów i mordów… Tak, dla mnie Torańska to wielki nauczyciel najnowszej historii Polski, i to historii autentycznej, maksymalnie obiektywnej, siłą rzeczy dalekiej od - niestety - częstej u nas stronniczości i przekłamań… (jak wiadomo, boleję nad brakiem rzetelnej historii polskiej drugiej wielkiej emigracji politycznej - niestety, gdy jeszcze żyli jej czołowi luminarze: Edward  Raczyński, gen. Władysław Anders, Konstanty A. Jeleński, Józef Czapski, Józef Potocki z Madrytu - przyjaciel rodu Kennedy’ch, mój ojciec - przez ćwierć  wieku ambasador Wolnej Polski w Paryżu i człowiek bliski de Gaulle’owi, Stanisław Mikołajczyk, czy Stanisław Kot - nie było „emigracyjnej” TORAŃSKIEJ!).

 

© Fot. Archiwum Teresy Torańskiej

 

Torańską poznałem przed laty w Paryżu. Dobrze pamiętam jej mieszkanko w 16-tej dzielnicy… Torańska była zawsze dla mnie wzorem, niedoścignionym mistrzem w dziedzinie wywiadów. Wszak ja też w pewnym okresie przeprowadzałem z ludźmi różnych orientacji rozmowy, co prawda „telefoniczno-radiowe”, w tym np. z Lechem Wałesą. Marek Łatyński w swej książce pt.: „Ogród Angielski 1” pisał: „Morawski rozmawiał przez telefon - jak i przy kawiarnianym stoliku - con amore. A to, że nagminnie zaczynał rozmowę od słów: »Jaka radość Pana - albo Panią - znowu słyszeć«, to było głupstwo. Wycinano je bez litości…” Tak, Torańska jest i była dla mnie niedoścignionym wzorem!

 

Z Maciejem Morawskim i Leszkiem Sankowskim (80-lecie urodzin Macieja Morawskiego w Stowarzyszeniu Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego) – Warszawa, 21 września 2009 r.

© Fot. Mariusz Kubik/Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

© Fot. Archiwum Teresy Torańskiej

 

© Fot. Archiwum Macieja Morawskiego / Archiwum Mariusza Kubika

 

Dodam, że - jak wiadomo - w roku 2000 Polski PEN Club nadał Teresie Torańskiej nagrodę imienia Ksawerego Pruszyńskiego, którego syn - Stanisław Pruszyński właśnie prowadzi ten prestiżowy lokal, będący naszym Klubem, czyli Radio Café

MACIEJ MORAWSKI

Paryski koresponent Rozgłośni Polskiej RWE (1965-1992),
członek Rady Nadzorczej Stowarzyszenia.

http://maciejmorawski.blox.pl

Paryż, 2 sierpnia 2012 r.

 

*   *   *

 

Obcojęzyczne wydania książki Teresy Torańskiej pt.: "Oni"

© Fot. Archiwum Teresy Torańskiej
 

... Cenię ją za całkowity brak taryfy ulgowej, ochów i achów w duchu "oni dranie, my zuchy". Podpisuję się oburącz pod fragmentem przedmowy Torańskiej: "Nasze społeczeństwo jest chore. MY jesteśmy chorzy. Polska jest chora. MY nawet staliśmy się do ONYCH podobni. MY broniliśmy się przed ONYMI, ale do końca nie obroniliśmy się. Od nich przejęliśmy formy uprawiania polityki, definiowania, czym jest polityka, sposoby traktowania społeczeństwa (...)

Podziwiałem zręczość autorki w udawaniu naiwnej i nieświadomej rzeczy "córusi" dla uśpienia "czujności rewolucyjnej" Gabinetu Ciemnych Figur. Pouczali ją cierpliwie, z wyjątkową niekiedy otwartością, nie podejrzewając, że paznokietki głupiutkiej i grzecznej dziewczynki zmienią się w trakcie powstawania książki w pazury urodzonej dziennikarki. "Oni" należą już do klasycznego repretuaru literatury o realnym socjalizmie w krajach bloku nadzorowanego przez Głównego Blokowego ...

GUSTAW HERLING-GRUDZIŃSKI
 

 ... Torańska jest jak wyrawny myśliwy. Nie strzela na oślep. Ona zna ich obyczaje i skrywane okruchy życiorysów. Cierpliwie podąża za nimi, precyzyjnie osacza, zamyka drogi ucieczki ...

WŁODZIMIERZ KALICKI
 

... Największa wartość tej książki zawarta jest w opisie splotu politycznych dogmatyzmów i w przypomnieniu, jak niebezpieczni bywają ludzie przekonani, że realizują historyczne racje ...

JOHN GROSS
"The New York Times"
 

 

 ... Ktoś kiedyś powiedział, że Torańska to polska Oriana Fallaci. Nieprawda. Torańska jest zimna jak stal i precyzyjna jak skalpel. Emocje zostawia za drzwiami. Bardzo spokojnie wsłuchuje się w argumenty rozmówcy. Gdy bredzą i mijają się z prawdą, weryfikuje rzecz na bieżąco. I właśnie to, co mówią po takiej brutalnej kontrze, jest najciekawsze ...

MICHAŁ WÓJCIK
 

 ... Sensacyjny dokument pełen historycznych smaczków i osobistych wyznań ...

ZBIGNIEW BRZEZIŃSKI
 

... Druzgocące oskarżenie metod tworzenia sowieckiego imperium w krajach Europy Wschodniej ...

MICHAEL DOBBS
"The Washington Post"
 

... Teresa Torańska - niedoszła pianistka, laureatka wszelkich możliwych nagród dziennikarskich, autorka książek, programów telewizyjnych i filmów dokumentalnych - jest nie tylko mistrzynią wywiadu. Jest przede wszystkim mistrzynią rozmowy, w której twarzą w twarz stoją nie tylko dziennikarka i jej rozmówca, ale człowiek i jego los.

Torańska pozwala im się spotkać albo pogodzić, albo wzajemnie uleczyć, albo rozejść na zawsze.

Bo nie wystarczy przeżyć. Trzeba jeszcze żyć. A to bywa najtrudniejsze ...

 PAWEŁ GOŹLIŃSKI

*   *   *

 

Film pt.: "Teresa Torańska - My, Oni, Ja", zrealizowany przez Marię Zmarz-Koczanowicz, promujący książkę "My" (wydanie 1 - 1994 r.), na którą składał się cykl wywiadów dziennikarki z politykami z tzw. "opcji solidarnościowej", m.in. Janem Krzysztofem Bieleckim, Leszkiem Balcerowiczem, Jackiem Merklem i Jarosławem Kaczyńskim

© YouTube

 

*   *   *
 


... Teresa Torańska sprawia, że jej rozmówcy otwierają się, opowiadając o najbardziej dramatycznych zdarzeniach swego życia i o tym, jak sobie z nimi poradzili. Ja nie mogę swoich odczuć sprzedawać w gazecie jak psychodramy - broni się prof. Ewa Łętowska niedługo po śmierci swego męża, z którym przeżyła szczęśliwie czterdzieści lat. A potem, powoli, jednak zaczyna się rozmowa...

Na niezwykłe, szczere do bólu zwierzenia, autorka namówiła m.in. Jana Nowaka Jeziorańskiego, Wandę Wiłkomirską, Ewę Balcerowicz, Michała Głowińskiego, Bronisława Komorowskiego i biskupa Bronisława Dembowskiego. Jej goście prezentują więc różne pokolenia, drogi życiowe, charaktery, zawody, doświadczenia. Ich najtrudniejszych chwil nie da się porównać czy zważyć na jednej wadze. I każdy musiał się z nimi zmierzyć po swojemu. To nie jest tak, że coś się należy i dostaje się to coś - z nieba. Na dobry los za bardzo liczyć nie można. Trzeba przy nim porządnie pomajstrować - mówi prof. Łętowska.

 

   

 Teresa Torańska w rozmowie z prezydentem Bronisławem Komorowskim
– Pałac Prezydencki, Warszawa, 17 września 2010 r.

© Fot. Mariusz Kubik/Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego       


Człowiek ma prawo być słaby. Ma prawo przynajmniej raz w życiu okazać słabość – tłumaczy Jan Strelau, jeden z najwybitniejszych polskich psychologów, człowiek o paradoksalnej biografii, wróg PRL, ogłoszony tajnym i świadomym współpracownikiem UB. Praca pomaga w dzień. Ale zostają noce. Bezsenne – zwierza się znany socjolog, Edmund Wnuk-Lipiński, który stracił syna i żonę. Nigdy już nie wrócił do nas – mówi, oczywiście w przenośni, Ewa Balcerowicz o chwili, w której jej mąż Leszek został ministrem finansów. To była moja największa klęska – stwierdza Bronisław Komorowski, wspominając rozruchy marca 1968, podczas których milicja złapała jego kolegę, a on sam nie rzucił mu się na pomoc, choć przecież w starciu nie miałby żadnych szans. We mnie był głęboko zakotwiczony strach. Że ludzie zmienią do mnie stosunek. Odrzucą - zwierza się prof. Michał Głowiński, który przez wiele lat nie przyznawał się do żydowskiego pochodzenia.
 

Jacek Kaczmarski (1957-2004) - współzałożyciel naszego Stowarzyszenia,
bard "Solidarności", pracownik Rozgłośni Polskiej RWE w Monachium
- w talk-show "Teraz Wy", prowadzonym przez Teresę Torańską w latach 90.

© YouTube
 

We wszystkich rozmowach nici osobiste, dylematy i wybory, splatają się nierozerwalnie z naszą historią i polityką, na co Teresa Torańska jest przecież wyczulona wyjątkowo. Bo polskie są to losy, w nich jesteśmy zanurzeni i w nie uwikłani ...

 

(nota wydawnicza z pierwszego wydania książki Teresy Torańskiej "Są. Rozmowy o dobrych uczuciach" - 2007 r.)


*   *   *
 

... Wojciech Jaruzelski, Józef Tejchma, Kazimierz Kąkol, Maciej Szczepański, Michał Jagiełło, Jerzy Urban... W jakim stopniu na to, kim byli, miało wpływ wychowanie i przypadek, a na ile wyznawane poglądy? Co teraz myślą o tamtych czasach? Czego żałują, jeśli w ogóle żałują? Znakomita dziennikarka potrafiła ich nakłonić do zaskakujących wyznań, stawiając kłopotliwe pytania i bezkompromisowo „poprawiając” przywoływane fakty.

- Nie zgadzam się z panem - mówi do Jaruzelskiego na zakończenie rozmowy, w której generał opowiada swoją biografię i tłumaczy, ze stan wojenny był jednak mniejszym złem.

- Tam na ekranie było moje życie - zwierza się Józef Tejchma, minister kultury, opowiadając jak dopuścił do kin „Człowieka z marmuru”. - Nie - ucina krótko autorka.

- Pan zniszczył życie dziesiątkom ludzi - oskarża Kazimierza Kąkola, ministra do spraw wyznań. - A co, dostałaś, córcia, pałką? - słyszy w odpowiedzi.

- Bzdury, bajki, legendy - stopuje Torańską „krwawy Maciek” Szczepański, wszechwładny prezes Radiokomitetu. - Nie mam sobie nic do zarzucenia. Wszyscy wiedzieli, ze jestem w swych decyzjach sprawiedliwy.

- Za co pan nienawidzi tego społeczeństwa? - pyta dziennikarka Jerzego Urbana. - Trzymajmy się faktów. To mnie tutaj zaczęto nienawidzić - odpowiada mistrz prowokacji.

Wiele tu zdumiewających, strasznych, śmiesznych i groteskowych historii zza kulis PRL. By wspomnieć rekompensaty za podwyżki cen, naliczane procentowo wprost proporcjonalnie do... zarobków, opowieść o stymulowanym lekami i wódką Breżniewie, który na zjeździe PZPR zaczął nieoczekiwanie dyrygować „Międzynarodówką”, czy szczegółową relację z dnia wyboru Karola Wojtyły na papieża, przeżywanego przez zszokowanych i przerażonych partyjnych notabli.

- Tam przecież nie byli sami skurwysyni, ale dużo nieszczęśliwych, uwikłanych – twierdzi Michał Jagiełło, alpinista, ratownik i pisarz, „człowiek z zewnątrz, nie z aparatu”, szefujący krótko wydziałowi kultury.

- Nie ma ludzi odpornych na władzę - mówi Józef Tejchma.

Lektura obowiązkowa!

 

(nota wydawnicza z pierwszego wydania książki Teresy Torańskiej "Byli" - 2006 r.)

 

Recenzje: 


Włodzimierz Kalicki, "Gazeta Wyborcza", październik 2005 r.

Torańską tym razem bardziej interesują "sprawy wewnętrzne" szóstki jej bohaterów: droga do rządzenia, ich uwikłanie w mechanizmy władzy, stan świadomości ludzi poznających rzeczywistość kraju, którym rządzą, przez szyby limuzyn i z kolorowych kartek tajnych biuletynów. I jeszcze coś - co z tamtego doświadczenia zrozumieli.


"Kurier Lubelski", maj 2006 r.

Kontynuacja słynnej książki "Oni", w której Torańska opublikowała przeprowadzone w okresie stanu wojennego rozmowy z dygnitarzami PRL. .../ Zaskakujących wyznań nie uczynił żaden z nich. A jednak warto ją przeczytać i z głęboką ulgą odetchnąć, że ci panowie należą już do przeszłości.


"Dziennik Łódzki", maj 2006 r.

Nie są to rozmowy ugłaskane, choć i dalekie od napastliwości. Sporo tu zdumiewających, strasznych i śmiesznych historii zza kulis PRL.


Krzysztof Masłoń, "Rzeczpospolita", maj 2006 r.

Wywiady przeprowadziła autorka w latach 2002-2004. Książkę zamyka rozmowa z Urbanem, najbardziej denerwująca, ale i najciekawsza, po raz pierwszy bowiem były rzecznik prasowy Jaruzelskiego prezentuje nie tylko hucpę, lecz kilkakrotnie przyznaje się do wygadywania w swoim czasie głupstw i bzdur.

  

Irena Janowska, "Nowe Książki", lipiec 2006 r.

Teresa Torańska przed laty zebrała z "Onych" bezcenny materiał do historii PRL. Zachowując dystans, nie dokonała tendencyjnej obróbki usłyszanych wypowiedzi, choć zarazem nie kryła własnej postawy. Tym razem jednak - choć w podobny sposób traktuje osoby, do których dotarła - efekt jest odmienny. Rozmówcy Torańskiej nie opowiadają o sobie, lecz kreują siebie tak, jak chcieliby być widziani.

 

Teresa Torańska na Targach Książki w Krakowie 
- prezentacja rozmów z Michałem Bristigerem, Michałem Głowińskim i Adamem D. Rotfeldem
(6 listopada 2010 r.)

© Fot. Mariusz Kubik/Archiwum Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół
Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Imienia Jana Nowaka-Jeziorańskiego
 

Anna Jaszowska, "Dziennik Bałtycki", lipiec 2006 r.

Teresę Torańską znamy jako publicystkę, pisarkę, autorkę wywiadów telewizyjnych. Zawsze dociekliwą i nieubłaganie stawiającą niewygodne pytania. Tym razem postanowiła przepytać byłych prominentów. Ludzi, którzy mieli kiedyś wpływ na to, co działo się w Polsce. I nie chodzi o odkrywanie zakulisowych zdarzeń z przeszłości, ale o odpowiedzialność.


"Nowy Dziennik Koszaliński", lipiec 2006 r.

Wiele tu zdumiewających, strasznych, śmiesznych i groteskowych historii zza kulis PRL. By wspomnieć rekompensaty za podwyżki cen, naliczane procentowo wprost proporcjonalnie do... zarobków (...)


Anna Mateja, "Tygodnik Powszechny", wrzesień 2006 r.

Niemal każdy z portretowanych pozostaje po trosze dawnym notablem, który nie wypadł z roli i próbuje tłumaczyć dawne decyzje, a po trosze człowiekiem, który wierząc w możliwość poprawy sytuacji w kraju, "zgłosił akces" do systemu. Kwestia proporcji. Wnikliwie prowadzone rozmowy pomagają zblizyć się zarówno do wiedzy o człowieku dawnego systemu, jak i do wiedzy o samym systemie.


"Elle", październik 2006 r.

W książce "Byli" autorka wraca po latach do komunistycznych bonzów, aby porozmawiać z nimi o przeszłości. Jej jednoznacznie negatywna ocena peerelowskiej rzeczywistości pozwala na prowadzenie wywiadów pełnych napięcia i ostrych intelektualnie.
 

*   *   *

 

 

 

Rozmowa Agnieszki Kublik ("Gazeta Wyborcza") z Teresą Torańską (kwiecień 2011 r.)
- o planowanej nowej książce poświęconej katastrofie smoleńskiej

© "Gazeta Wyborcza"/YouTube

 

Powrót do spisu treści