STEFAN BRATKOWSKI - Przewodniczący Rady Programowej Stowarzyszenia


 

Stefan Bratkowski
(ur. 22 listopada 1934 r. we Wrocławiu,
zm. 18 kwietnia 2021 r. w Warszawie)
- dziennikarz, publicysta, eseista

Ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1955 r., był tam również asystentem. Od 1956 r. mieszkał w Warszawie. Członek redakcji "Po prostu" (1956-1957), sekretarz redakcji tygodnika "Kulisy" (1967-1970), kierownik "Życia i Nowoczesności" - dodatku tygodniowego do "Życia Warszawy" (1970-1973, 1980-1981).

W 1978 r. z Bogdanem Gotowskim i Andrzejem Wielowieyskim zorganizował Konwersatorium "Doświadczenie i Przyszłość", początkowo w ramach Kolegium Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Po zakazie publicznych dyskusji grono "DiP" bez władz, statutu i listy członków rozpisywało ankiety i opracowywało na ich podstawie swoje raporty. Pierwszy, "O stanie Rzeczypospolitej i drogach wiodących do jej naprawy", ukazał się w 1979 r. Ich masową publikację podjęła Niezależna Oficyna Wydawnicza "Nowa", podobnie jak następnych raportów "DiP", odczytywanych potem w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. "Doświadczenie i Przyszłość", odegrało istotną rolę w formowaniu opinii publicznej okresu tuż przed powstaniem "Solidarności" i w podbudowie teoretyczno-politycznej przemian ustrojowych w Polsce.

Prezes Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w latach 1980-1982, w okresie delegalizacji 1982-1989 (działalność podziemna), 1989-1990, następnie, od 1991 r. prezes honorowy. Członek Klubu Obywatelskiego przy Przewodniczącym Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" (1986-1990), brał udział w obradach Okrągłego Stołu przy "stoliku" ds. stowarzyszeń. W latach 1984-1989 twórca podziemnej "Gazety Dźwiękowej".

Po 1989 r. prezes Spółdzielni Wydawniczej "Czytelnik" (1991-1992), współpracownik odnowionego "Po prostu", "Gazety Bankowej", "Gazety Wyborczej".

Zajmował się problematyką naukową, ekonomiczną, historyczną, kwestiami nowoczesnego zarządzania. Był stałym felietonistą "Rzeczpospolitej", ze współpracy zrezygnował w październiku 2006 r. w proteście po próbach cenzurowania jego tekstów przez redaktora naczelnego gazety, Pawła Lisickiego.

W 1991 r. był współzałożycielem (razem z World Press Freedom Committee) Fundacji Centrum Prasowe dla Krajów Europy Środkowo-Wschodniej, długoletnim przewodniczącym jej Rady, a od 2007 r. prezesem Zarządu Fundacji. Był następnie redaktorem niezależnego portalu publicystycznego "Studio Opinii".

Opublikował kilkadziesiąt książek, m.in.: "Księga wróżb prawdziwych" (1968), "Gra o jutro" (wspólnie z Andrzejem Bratkowskim; 1970; wznowienie poprawione, zmienione i uzupełnione, jako: "Gra o jutro 2. Co warto zrobić teraz i z myślą o wnukach", 2011), "Oddalający się kontynent" (2 wydania: 1978, 1979), "Z czym do nieśmiertelności" (2 wydania: 1977, 1979), "Nowy Marsyliusz, czyli społeczeństwo inteligentne" (1981); raporty: "O stanie Rzeczypospolitej i drogach wiodących do Jej naprawy" (1979) i "Jak z tego wyjść" (1980); "Nowy Marsyliusz, czyli społeczeństwo inteligentne" (1980), "Społeczeństwo wobec kryzysu" (1981), "Najkrótsza historia Polski" (1998), "Najkrótsza historia Wielkopolski" (1999), "Wiosna Europy. Mnisi, królowie i wizjonerzy" (1997), "Pan Nowogród Wielki. Prawdziwe narodziny Rusi" (1999), "Podróż do nowej przeszłości" (2000), "Pod wspólnym niebem. Krótka historia Żydów w Polsce i stosunków polsko-żydowskich" (2001), "Nieco inna historia cywilizacji. Dzieje banków, bankierów i obrotu pieniężnego" (2003), "Teksty wywrotowe 1992-2008" (2009), "W drodze do Montaigne" (2012), "Kto na to przyzwolił? Szkic o odpowiedzialności za przyszłą historię" (2013), "Nieco inna historia Polski", (2015; e-book).

W 1980 r. otrzymał nagrodę im. Adolfa Bocheńskiego, w 1990 r. Nagrodę Kisiela, a w 1998 r. Nagrodę Polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiego PEN Clubu.

W listopadzie 2019 r., w związku z 85-leciem urodzin, w portalu internetowym "Studio Opinii" ukazał się jego obszerny dziennik.

Mieszkał w Warszawie na Powiślu, przy ulicy Czerniakowskiej 203A - niedaleko warszawskiego mieszkania Jana Nowaka-Jeziorańskiego.

Został pochowany 11 maja 2021 r. na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Podczas uroczystości głos zabrali m.in.: Jerzy Baczyński, Adam Bodnar i Ernest Skalski.

.

Powrót do spisu treści

Powrót do strony głównej